Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

 
Komentari


Neprikosnoveni njemački predsjednik Paul von Hindenburg, rođen 1847. a umro 1934. godine
POLARIZACIJA SOCIJALDEMOKRATIJE (3)
Procitaj komentar

Autor: Akademik prof. dr. Adamir Jerković
Objavljeno: 11. May 2023. 18:05:52
Od danas 9. maja, koji se u svijetu obilježava kao Dan pobjede, redakcija Bošnjaci.net počinje objavljivanje feljtona o usponu i padu nacizma. U talasu jačanja desnih tendencija i fašizma u svijetu, skoro da je neprimjetno prošao „jubilej“ mračne ideologije – 90 godina od dolaska na vlast Nacionalsocijalističke radničke partije Njemačke (NSDAP). U Berlinu je 30. januara 1933. nacizam stupio demokratskim putem na političku scenu, sa koje će biti nemilosrdno „izbrisan“ 1945. godine. Hitler i nacisti su završili u blatu historije 8 / 9. maja 1945. kada je general Wilhelm Keitel potpisao bezuvjetnu kapitulaciju pred nadirućim jedinicama sovjetske i savezničkih armija iz antihitletrovske koalicije, kojima je pripadao i NOP Jugoslavije. Za 12 godina koliko su nacisti bili na vlasti na nišanu te mračne ideologije i fašističke države koju su stvorili, našli su se cijeli narodi. Genocid je učinjen nad milionima Jevreja, a na udaru su se našli i druge etničke, vjerske i političke skupine. Među njima Sloveni, Romi i drugi narodi koje su nacisti smatrali manje vrijednim. Stradali su i politički neistomišljenici – komunisti, socijaldemokrati, disidenti, ratni zarobljenici, homoseksualci, Jehovini svjedoci i mentalno i fizički onesposobljeni – napisao je akademik dr. Adamir Jerković. Jesu li fizičkim uništenjem Hitlera, Musolininija, i kasnije pogubljenjima njihovih doglavnika u Nürnberškim procesima, splasnule fašističke ideje? Nacizam / fašizam je pobijeđen, ali nije uništen. U svijetu se danas pomaljaju ostaci poraženih snaga uz, čini se, nedovoljne reakcije država pobjednica. Poljednji srpski genocid u Srebrenici nad Bošnjacima BiH u kome je za pet dana ubijeno blizu 9000 muškaraca i dječaka, o tome svjedoči bez ostatka.


POLARIZACIJA SOCIJALDEMOKRATIJE (3): U vrijeme između dva svjetska rata Njemačka je bila poprište uličnih sukoba koji su podsticani iz dva suprotstavljena tabora, „crnog“ i „crvenog“. Ovdje su značajan elemenat predstavljali frajkori, ratni veterani iz Velikog rata i oni su osnivani kao desničarske (para)milicije. Frajkori su uvođeni u borbu protiv spartakista odnosno komunista 1918. i 1919. godine za vrijeme njemačke revolucije. Ipak, njihov cilj je bio rušenje Weimarske republike. Nerijetko su učestvovali u ubistvima pristalica republike koja je nikla na temeljima ranijeg njemačkog carstva. Frajkori su na neki način predstavljali predstražu nacizma. Kasnije će mnogi frajkori biti utopljeni u nacističku miliciju. Ovo je, također, vrijeme velike postratne privredne krize, inflacije razarajućih razmjera, zapravo jedne sveopće ekonomsko-političke krize koja će biti prisutna u Njemačkoj poslije Prvog svjetskog rata. Ali, prije obrade teme o dolasku nacizma na vlast treba zaviriti u njemačko biće, političko djelovanja raznih grupa i, prije svega, socijaldemokratije u ovoj zemlji.

Socijaldemokrati podržavaju ratne ciljeve

Njemačka je pred kraj Prvog svjetskog rata i pred neizbježnim porazom Wilhelmovog imperija zapala u privrednu i političku krizu čiju krajnju manifestaciju predstavljaju revolucionarni dogadaji iz novembra 1918. godine. Tih godina i radnički pokret je bio u krizi, jer je došlo do potpunog raskola socijaldemokratske većine koja je bila najjača stranka u Reichstagu. Socijaldemokratska partija je glasala za ratne kredite. Iako su se stranački aktivisti razmetali “revolucionarnom“ retorikom, SPD, koji je vremenom postajao dijelom državno-političke mašinerije, podržao je odluke militarističke carske vlade za ulazak Njemačke u Prvi svjetski rat. Ovo je dovelo do propasti II internacionale ali i pojave raznih disidentskih grupa. Prvi svjetski rat je doveo u krizu carsku vladu Wilhelma II, odnosno režim imperijalizma i militarizma, jednom riječju vladajuće klase. Kako to biva u ovakvim situacijama ratne krize dovode do snaženja vojničke kaste koja je svim sredstvima pokušavala uništiti demokratske težnje. Predstavnici ljevice u Socijaldemokratskoj partiji, prije svih Karl Liebknecht (Libkneht) isticali su antiimperijalizam kao pretpostavku ostvarivanja demokratrije u Njemačkoj. Oni su se zalagali da se moć vojničke kaste slomi ne formalno nego krucijalno i suštinski kroz kidanje veza između oružanih snaga i zemljišnog posjeda, jer je odatle svoju moć crpila ova kasta u njemačkom društvu. Kako kaže Enzo Collotti po prvi put su se i u selječakim masama „koje su snabdijevale bojište svojim sinovima“, javile klice pobune, a udarci općeg siromaštva i sivila jednog turobnog bitisanja počeli su da pogađaju u srednje slojeve. Srednja klasa je u neko bolje vrijeme pozdravljala militarističku politiku imperatora. Kod Nijemaca je ugled cara i vlade kasnije bio dobro uzdrman. Sve ovo treba posmatrati i u kontekstu međunarodnih događaja. Potpuna izolacija centralnih sila u vrijeme kada u rat na strani sila Antante stupaju Italija i SAD, antinjemačka propaganda polahko počinje prodirati među Nijemce, posebno o „neograničenom podmorskom ratu“ kada su Nijemci potopili blizu 4 miliona tona brodovlja, a u 1917. oko 6 miliona tona savezničkoga i neutralnoga brodovlja. Ovo je zaprijetilo slomu opskrbe Velike Britanije.
Ali, također, ne treba zaboraviti domašaje ruske komunističke revolucije koja počinje da se razmatra ne samo kod ljevičarskih grupa nego i kod drugih dijelova društva. Ovo su bili momenti koji su uticali na javno mnjenje, naravno u negativnom kontekstu.

Nastajanje spartakovaca

Na lošu poziciju imperije je uticao poraz u Prvom svjetskom ratu. Počela su nagađanja visokih njemačkih oficira, nacionalističke propagande, i posebno nacionalsocijalističkog pokreta, što se polahko prenosilo na običan narod, da su za poraz Njemačke odgovorni, kako su iz nacisti zvali „novembarski zločinci“ (rat završen 11.11.1918.). Prema njima Njemačka ne bi završila kao gubitnik Prvog svjetskog rata da nije bilo unutrašnjih neprijatelja i „subverzije“ u njenim redovima koji su joj zadali „udarac nožem u leđa“ (Dolchstosslegende). Priču o „udarcu nožem u leđa“ su podgrijavali i njemački generali kako se ne bi ugasio mit o vojsci ali i zbog očuvanja svojih pozicija. Njemački vojni prvaci Paul von Hindenburg i Erich Ludendorff su još držali pod kontrolom njemačku armiju, ali je ipak krajem septembra 1918. Ludendorff zatražio od njemačkog kajzera Wilhelma II da odmah traži primirje.

Što se tiče ljevice na političkoj sceni Njemačke treba reći da se u početku opoziciona manjina u Socijaldemokratskoj partiji formirala teško. Tek je Karl Liebknecht dva mjeseca nakon početka rata zauzeo suprotan, drugačiji stav, u odnosu na političku većinu socijaldemokratske frakcije u njemačkom Reichstagu. On je stao na stranu najuticajnijih ljevičara tog vremena Rose Luxemburg i Franza Mehringa /Franc Mering/ Od tada je politička pozicija počela da se koncentrira, ali ovakva stajališta Karla Liebknechta izražena u manifestu pod naslovom „Glavni neprijatelj je u sopstvenoj zemlji“ nisu zaboravljena u militarističkim krugovima Njemačke. Dva mjeseca nakon njegovog solidarisanja sa Luxembrug i Mehringom, ekspresno je poslan u vojsku, a samo nekoliko dana kasnije Luxemburg je završila u zatvoru. Ubrzo nakon toga pod rukovodstvom Mehringa je izdat prvi broj časopisa Die Internationale, koji je pisao o teoriji i praksi marksizma, a koji će nešto kasnije (1919.) postati organ Komunističke partije Njemačke. Ova grupa koja je stala iza programske koncepcije novina optužila je politiku SDP-a. Još uvijek, međutim, nije bila spremna na politički rascjep, što su potvrdili učešćem na konferencijama u Cimervaldu, Kintalu i Stokholmu. Njeni aktivisti su još vjerovali da će se moći izboriti legalnim sredstvima protiv rata. No, ubrzo je postalo jasno da će grupa moći da se bori protiv socijaldemokratske većine kroz ilegalne pisma koja su od januara potpisivana kao Spartakus. Vremenom će ova grupa socijaldemokratske ljevice, početi djelovati kao „sparatkovci“. Militaristički režim nakon toga je u maju 1916. uhapsio ponovo Liebknechta koji je rukovodio demonstracijama protiv rata, a onda su u zatvoru završili Rose Luxemburg pa Julian Marchlewski, Ernest Meyer...

Sparatkovci su optužili Socijaldemokratsku partiju za desno skretanje kroz članak Rose Luxemburg „Kriza u socijaldemokratiji“. Unutrašnju opoziciju su činili još 18-orica socijaldemokratskih poslanika, koji su isključeni iz parlamentarne grupe zato što su glasali protiv ratnog budžeta u martu 1916. godine. Oni su formirali Socijaldemokratsku radnu grupu (njem. Sozialdemokratische Arbeitsgemeinschaft). Spartakovci, međutim, nisu prekidali veze sa partijom, jer bi na taj način popucale veze sa masama. Pokušavali su uspostaviti kontakte sa opozicijom i koordinirati akcije, ali sve je završilo nesupješno. Na kongresu u Goti od 6. do 8. aprila 1917. učestvovali su u konstituiranju Nezavisne socijaldemokratske partije Njemačke – USPD sa jasnom orijentacijom u zadržavanju svoje političke platforme. Nova partija, kako se vidi, bila je kontaminirana različitostima, a protivrječnosti su se odmah manifestirale u praksi.
(Sutra: Previranja na njemačkoj političkoj sceni)

VRH


  Dossier: Akademik dr. Adamir Jerković: 90 GODINA OD DOLASKA NACIZMA I NJEGOV SLOM
» ZADAH KUKAVIČLUKA (29)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 19.08.2023 23:06
» KAPITULANTSTVO BRITANIJE I FRANCUSKE (28)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 18.08.2023 14:52
» HLADNOKRVNI KONSTRUKTORI ZLOČINA (27)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 17.08.2023 13:19
» PROFIL UBICA IZ WANNSEEA (26)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 02.08.2023 17:06
» ZABRANA MIJEŠANJE SA JEVREJSKOM KRVLJU (25)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 29.07.2023 19:46
» BIROKRATSKA TAČNOST (24)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 24.07.2023 00:17
» KONAČNO RJEŠENJE (23)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 23.07.2023 13:13
» ANSCHLUSS AUSTRIJE (21)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 18.07.2023 16:03
» NÜRNBERŠKI ZAKONI (20)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 17.07.2023 16:29
» GUŠENJE UMJETNOSTI (19)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 07.07.2023 21:08
» PARAVOJNE JEDINICE I UBISTVO RÖHMA (18)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 03.07.2023 16:01
» ZAKON O OVLASTIMA / ERMÄCHTIGUNGSGESETZ (17)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 25.06.2023 20:31
» ZAKON O OVLASTIMA / ERMÄCHTIGUNGSGESETZ (17)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 23.06.2023 20:25
» DIKTATURA NACISTA (16)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 22.06.2023 16:13
» PALJEVINA REICHSTAGA (15)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 16.06.2023 18:28
» UBISTVO VON SCHLEICHERA (14):
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 15.06.2023 17:11
» PAD BRÜNINGOVE VLADE (13)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 13.06.2023 18:24
» BRÜNINGOVA VLADA KAO POSLJEDNJA ŠANSA (12)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 11.06.2023 17:30
» POSVAĐANA LJEVICA (11)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 06.06.2023 13:36
» PROPAGANDA KLJUČ NACISTIČKOG USPJEHA (10)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 04.06.2023 17:48
» RAST LJEVICE (9)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 01.06.2023 16:21
» MEIN KAMPF PRIČA O MRŽNJI (8)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 25.05.2023 21:47
» STANJE VRENJA (7)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 22.05.2023 01:20
» PORAZ NJEMAČKE REVOLUCIJE (6)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 19.05.2023 13:45
» PROGLAŠENJE REPUBLIKE (5)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 17.05.2023 13:48
» PREVIRANJA NA POLITIČKOJ SCENI NJEMAČKE (4)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 14.05.2023 19:52
» POLARIZACIJA SOCIJALDEMOKRATIJE (3)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 11.05.2023 18:28
» USTOLIČENJE NACISTIČKE IDEOLOGIJE (2)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 10.05.2023 15:41
» NACIZAM U BUĐENJU (1)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 08.05.2023 13:31

Ostali prilozi:
» CRNA GORA I KURBAN BAJRAM PRAZNIK RADOSTI I ZAJEDNIŠTVA
Božidar Proročić, književnik i publicista | 15. June 2024 15:59
» IN MEMORIAM DR. OMER ĐURBUZOVIĆ
Božidar Proročić, književnik i publicista | 14. June 2024 14:14
» GLASAJTE JAMAALA BOWMANA
Bošnjaci.Net | 11. June 2024 21:10
» STRANKA NYANS NA IZBORIMA ZA EVROPSKI PARLAMENT
Bošnjaci.Net | 08. June 2024 17:12
» OTVORENO PISMO ANDRIJI MANDIĆU
Božidar Proročić, književnik i publicista | 25. May 2024 12:33
» 21. MAJ DAN HRABROSTI, SLOBODE I JEDINSTVA - JEDNA JE CRNA GORA
Božidar Proročić, književnik i publicista | 20. May 2024 14:31
» GRANADA
Zineta Subašić | 19. May 2024 15:32
» BOŠNJACI, SVJEDOČIMO DA JESMO
Mr. Senahid Halilović | 10. May 2024 18:11
» MEHMET-METO ZENKA MOSTOVI MEĐUETNIČKE SARADNJE U CRNOJ GORI
Božidar Proročić, književnik i publicista | 08. May 2024 16:52
» BRANE
Haris Hojkurić | 01. May 2024 16:10
Ostali prilozi istog autora:
» MASKE SU POPADALE
30. May 2024 15:02
» IZBJEGNUT PAD HELIKOPTERA
20. May 2024 22:11
» JE LI RAT BLIZU NAS?
01. May 2024 22:07
» CVILEŽ JEDNOG VUKA
30. April 2024 19:46
» PRIČA OSTAJE ISTA
22. April 2024 00:20
» PROPALA INVAZIJA IZRAELA
19. April 2024 21:38
» KOCKA JE BAČENA
17. April 2024 18:27
» LUKSEMBURG, KOZIJE MLIJEKO I MED
23. February 2024 20:25
» POVRATAK AMERIKANACA IZ DAYTONA
30. January 2024 21:49
» PRIČE O ČOJSTVU I VARVARSTVU
28. January 2024 15:03
» PLENKOVIĆU, SKINI NAM SE S VRATA!
26. January 2024 03:02
» ESTAR EN BOSNIA
24. January 2024 13:42
» ŽIDOVI I STOCKHOLMSKI SINDROM
17. January 2024 21:41
» VATRA SE ŠIRI ARAPSKIM POLUOTOKOM
16. January 2024 01:56
» JEMENSKI REBUS (2)
11. January 2024 18:33
» JEMENSKI REBUS
10. January 2024 19:31
Bosnjackakucabanner.jpg
Optuzujembann.jpg
Feljtonalijaizetbegovic.jpg
fastvee.gif
EnesTopalovic54.jpg
AtentatnaBosnuavdohuseinovic1mart2022ad.jpg
Beharban.jpg
RancSalihSabovic.jpg
DokfilmBosnjaci454.jpg
hrustanbanner20april2020.jpg
BANA34234.jpg
ArmijaBiH.gif
NjegosMilo.jpg
bosanskahistorijabanner.png
zlatni ljiljani.jpg
njegosvirpazar.gif
Istraga-poturica.gif
sehidska_dzamija_plav140x80.gif
hotel_hollywood_ilidza_sarajevo.gif