Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

 
Kolumne


Presuda za genocid u Srebrenici koju su izvršili pripadnici vojske Republike srpske mora imati pravne posljedice po ovaj entitet
DA LI JE POSTOJANJE RS PROTIVNO MEĐUNARODNOM PRAVU
Procitaj komentar

Autor: Akademik dr. Suad Kurtćehajić
Objavljeno: 20. June 2022. 13:06:01
Predsjednik Bosanske akademije nauka i umjetnosti „Kulin ban“ akademik prof. dr. Suad Kurtćehajić smatra da probosanske strane trebaju zauzeti stav da se pokrene proces dobijanja savjetodavnog mišljenja od strane Internacionalnog suda pravde na pitanje „Da li je postojanje entiteta Republika srpska protivno međunarodnom pravu“.

Približava se 27 godina od kako su snage vojske i policije tada faktičke paradržavne tvorevine pod nazivom Republika srpska izvršile genocid u i oko Srebrenice što je 26. februara 2007. godine presudio najveći sud na planeti Internacionalni sud pravde kojeg su osnovale 1945. godine Ujedinjene nacije.

Kod parafiranja 21. novembra i potpisivanja 14.decembra 1995. godine Dejtonskog sporazuma kao međunarodnog ugovora povrijeđena je najjača norma međunarodnog prava IUS COGENS koja je prema članu 53. Bečke konvencije o pravima međunarodnih ugovora osnov ništavosti svakog međunarodnog ugovora. U svom biću ta norma na prvom mjestu zabranjuje genocid.

Poznato je da je Internacionalni sud pravde presudio u svojoj presudi u članu 297. od 2007. godine da su dijelovi vojske Republike srpske izvršili genocid u i oko Srebrenice počevši od 13. jula 1995.godine, a na nekim drugim mjestima presude pominje se i policija Republike srpske.

Također imamo i više pojedinačnih presuda za genocid koje su pripadnicima vojnog i političkog života izrečene od strane Krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju.

Potpisivanju Dejtonskog sporazuma prethodio je genocid u Srebrenici što pretstavlja povredu IUS COGENS norme.

Također su učinjene i druge povrede IUS COGENS norme poput torture, izručivanje žrtve torture njenom mučitelju, ratove agresije i teritorijalnog proširenja, aparthejd (koji se ogleda u nametanju nošenja bijelih traka u Prijedoru) koje su utvrđene presudom Internacionalnog suda pravde u Hagu a i presudama Krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju. Očigledno je da je IUS COGENS norma višestruko povrijeđena a prema međunarodnom pravu osnov je ništavosti svakog međunarodnog ugovora.

I tu se nameće pitanje da li je Dejtonski sporazum automatski ništav ili zahtijeva određenu verifikaciju. Radi se o pitanju na koje se svih ovih godina tražio odgovor.

Akademik Kurtćehajić je ukazao da je značajan doprinos odgovoru na ovo pitanje dao mladi Alden Pervan bh državljanin koji živi i radi u Holandiji. On je u svom uspješno odbranjenom magistarskom radu koji obrađuje ovu problematiku na Pravnom fakultetu u Holandiji, utvrdio da je potrebna verifikacija IUS COGENS norme i to tako što država koja smatra da je povrijeđena IUS COGENS norma obavijesti druge potpisnice međunarodnog ugovora o njenoj namjeri izlaska iz tog ugovora. Verifikacija povrede IUS COGENS norme može ići preko arbitraže ili od strane Internacionalnog suda pravde u Hagu koji bi samo potvrdili povredu IUS COGENS norme čime bi se međunarodni ugovor poništio a stanje vratilo na prvo prethodno pravno stanje a to je u našem slučaju Republika Bosna i Hercegovina i njen tadašnji Ustav. Razlog zašto je potrebna verifikacija ništavosti je da se ne bi unilateralnim potezima države pozivale na povredu IUS COGENS norme a da ona uopšte nije učinjena.

S obzirom na pravne mehanizme koji su u Bosni i Hercegovini uspostavljeni Dejtonskim mirovnim sporazumom nemoguće je preko institucija države Bosne i Hercegovine pokrenuti proces potvrde ništavosti Dejtonskog spoorazuma zbog povrede IUS COGENS norme pred međunarodnom arbitražom ili Internacionalnim sudom pravde u Hagu.

U tom smislu se postavlja pitanje šta uraditi jer je paradoksalno da imamo presudu Internacionalnog suda pravde u Hagu da su vojska i policija izvršile genocid u i oko Srebrenice, te da je od strane Krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju presuđen gotovo cijeli vojni i politički vrh Republike srpske od kojih imamo više presuda za genocid a da djelo u čije ime je učinjen genocid i dalje postoji.

U ovom momentu jedino moguće preko Generalne skupštine Ujedinjenih nacija a na inicijativu bilo koje države sponzora koja je članica Ujedinjenih naroda traženje savjetodavnog mišljenja od Internacionalnog suda pravde u Hagu.

Internacionalni sud pravde bi trebao da odgovori na jednostavno pitanje „da li je postojanje Republike srpske u skladu sa Međunarodnim pravom nakon svih presuda oba Haška suda od kojih je više njih vezano za izvršeni genocid u i oko Srebrenice“. Krajnje je vrijeme da Bosna i Hercegovina i njeni građani dobiju odgovor na to pitanje.

Institut za istraživanje genocida u Kanadi pod rukovodstvom akademika Emira Ramića je u velikoj mjeri upoznat sa ovim mehanizmima i ono što bi bilo potrebno je da se probosanske političke opcije povežu sa ovim institutom kako bi se preduzeli praktični koraci ka dobijanju savjetodavnog mišljenja Internacionalnog suda pravde u Hagu.

Savjetodavno mišljenje suda nema izvršnu pravnu snagu ali ima ogromnu moralnu snagu koja bi obavijestila cijeli civilizirani svijet da je u Bosni i Hercegovini instaliran entitet Republika srpska čije je postojanje zbog presuđenog genocida i povrede drugih aspekata IUS COGENS norme protivno međunarodnom pravu.

Ovo bi sve trebalo dovesti do iniciranja, ako već nije realno vraćanje prethodnog pravnog stanja oličenog u Republici Bosni i Hercegovini, nove međunarodne konferencije koja bi Bosnu i Hercegovinu učinila državom bez podjele na dva postojeća entiteta i gdje bi se u novim ustavnim rješenjima za Bosnu i Hercegovinu ona učinila funkcionalnijom državom čija bi ustavna rješenja gajila evropske tekovine.

VRH



Ostali prilozi:
» LUKSEMBURG, KOZIJE MLIJEKO I MED
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 23. February 2024 20:25
» KOJA INSTITUCIJA ILI KOJA PERSONA ŠTITI I PROVODI ODLUKE US BIH
Dr. Muharem Štulanović | 23. February 2024 14:05
» TVSA I RASPAMEĆIVANJE BOŠNJAKA I DRUGIH PATRIOTA KANTONA SARAJEVO
Nezim Halilović Muderris | 23. February 2024 14:00
» ZAŠTO „MI“ NEMAMO SVOJE „JA“
Sead Zubanović | 22. February 2024 20:27
» UMSKE PERVERZIJE PROF. DR. JASMINE AHMETAGIĆ
Šemso Agović | 22. February 2024 15:20
» OSMANSKO CARSTVO DONOSI ISLAM U BOSNU
Mehmed Meša Delić | 21. February 2024 16:32
» ŠEHER SARAJ‘… U NOVI PAZAR, A ZENICU U SJENICU
Aziz Hurem | 21. February 2024 16:25
» HEROJSKA EPOPEJA PLAVLJANA I GUSINJANA
Akademik dr. Ferid Muhić | 20. February 2024 17:10
» BOŠNJACI U DIJASPORI - LJUDI VELIKOG SRCA
Hfz. Haris Kalač | 20. February 2024 15:36
» SOLIDARNOST U SJENCI STRAHA ZAJEDNIČKA BORBA ZA SANADINA VOLODERA
Božidar Proročić, književnik i publicista | 19. February 2024 15:15
» DRŽAVNIM KLJUČEM ZAROBLJENA PRAVDA
Velija Murić | 19. February 2024 02:56
» ZABLUDE ZATOČNIKA NJEGOŠEVOG GENOCIDNOG ZAVJEŠTANJA
Akademik dr. Ferid Muhić | 15. February 2024 18:33
» NERMIN ŠABIĆ ĆUPO - BORIM SE I DALJE
Harun Hodžić | 12. February 2024 18:06
» (NE)RAZVIJENA SVIJEST O SEBI I SVOJOJ DOMOVINI
Mehmed Meša Delić | 12. February 2024 16:32
» ZAPAD NIKADA NIJE IMAO U PLANU PALESTINSKU DRŽAVU
Šemso Agović | 06. February 2024 20:22
» PALJANSKI STRATEŠKI PROMAŠAJI
Dr. Mesud A. Ramić | 05. February 2024 20:24
Ostali prilozi istog autora:
» VI STE OPASAN MANIPULATOR
27. July 2023 18:44
» U DEJTONU JE MOGLO BOLJE
21. November 2020 11:57
Optuzujembann.jpg
Feljtonalijaizetbegovic.jpg
fastvee.gif
EsmirBasic2312.jpg
EnesTopalovic54.jpg
AtentatnaBosnuavdohuseinovic1mart2022ad.jpg
Beharban.jpg
RancSalihSabovic.jpg
DokfilmBosnjaci454.jpg
hrustanbanner20april2020.jpg
Bos-Eng-pasanbegovic.gif
BANA34234.jpg
ArmijaBiH.gif
NjegosMilo.jpg
bosanskahistorijabanner.png
zlatni ljiljani.jpg
njegosvirpazar.gif
Istraga-poturica.gif
sehidska_dzamija_plav140x80.gif
hotel_hollywood_ilidza_sarajevo.gif