Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
ICTY analiza
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

Kolumne

BOSNA I HERCEGOVINA POSLIJE 1922. GODINE
Autor: Prof. dr. Jusuf Mulić
Objavljeno: 02. March 2018. 14:03:11

Piše: Prof. dr Jusuf Mulić


BOSNA I HERCEGOVINA SE POSLIJE 1922. GODINE POD TIM NAZIVOM PRVI PUT SLUŽBENO JAVILA U UREDBI O ZAJMU NARODNOG OSLOBOĐENJA KOJI JE RASPISALO PREDSJEDNIŠTVO AVNOJ-a 15. JANUARA 1943. GODINE


Dvije su historijske netačnosi koje se stalno ponavljaju:
p r v a, da se Bosna i Hercegovina kao federalna jedinica
buduće zajedničke države javila na Drugom zasijedanju
AVNOJ-a u Jajcu, d r u g a, da je nakon Prvog zasijedanja
ZABNOBiH-a u Mrkonjić Gradu 25. studenog (novembra) 1943.
godine stvorena kao država, zbog čega se slavi Dan
državnosti,
iako je nakon 480 godina (1463-1943) od
propasti Bosanskog kraljevstva obnovljena, pa se
taj dan može slaviti samo kao Dan obnovljene državnosti.

Raspadom Austro-Ugarske monarhije, njena pokrajina Bosna i Hercegovina je 26. novembra, kao jedna od njenih sastavnica (Hrvatska, Slovenija, Bosna i Hercegovina i Vojovodina) ušla u sastav države Slovenaca, Hrvata i Srba, a njenim ujedinjenjem s Kraljevonom Srbijom (u čijem su sastavu bile Crna Gora, te dio Niškog pašaluka, Novopazarski sandžak, Kosovo i Metohija i vardarski dio Makedonije pod zajedničkim nazivom Južna Srbija), 1. prosinca (decembra) 1918. godine kao njena pokrajina u Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca (KSHS), kada je donesen tzv. Vidovdanski ustav. Unaprijed pripremljeni plan o ukidanju pokrajina, ugrađen je 28. juna 1921. godine u čl. 95.. Vidovdanskog ustava, po kojemu je bila predviđena podela države na oblasti. Na ovo se nije dugo čekalo, jer je 26. travnja (aprila) 1922. godine donesena Uredba o podeli zemlje na oblasti. Bosna i Hercegovina je podijeljena na šest oblasti (Banjalučka, Bihaćka, Mostarska, Sarajevska, Travnička i Tuzlanska), čime je njeno ime zatomljeno, pa i ulaskom u unitarnu Nezavisnu Državu Hrvatska (NDH), u čiji je sastav u cjelini ušla.

Sa stanovišta ovoga priloga važan je stav Utemeljiteljskog i Prvog zasijedanje AVNOJ-a, održanog u Bihaću 26. i 27. studenog (novembra) 1942. godine koji je konstituisan kao opštenarodno i opštepolitičko predstavništvo Narodnooslobodilačkog pokreta. U Proglasu AVNOJ-a narodima Jugoslavije[1] poziva se na ratno djelovanje i promiče se proces federalnog institucionaliziranja Jugoslavije, a trajao je od prvih dana rata. Ali, načelo federalizma je izigrano, jer se od tada pa do Drugog zasijedanja AVNOJ-a u Jajcu 29. studenog (novembra) 1943. godine u izjavama Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) i središnjih organa NOP-a, nije pojavljivalo.

Da bi se osigurala sredstva za potrebe narodno-oslobodilačke borbe, brojni su narodno-oslobodilački odbori (mjesta, gradovi, srezovi/kotarevi, okruzi i oblasti) i vojne komande partizanskih postrojbi i operativnih zona već od rujna (septembra) 1942. godine od pristalica NOP-a od stanovnika počeli prikupljati pozajmice i izdavati privremene potvrde i priznanice, s tim da im se to nakon završetka rata uz kamate vrati. Sačuvan je veći broj ovih potvrda i priznanica, a nalaze se u trezorima narodnih banaka bivših republika i Narodnoj banci Jugoslavije, ranijim muzejima revolucije bivših republika, danas pripojeni drugim muzejima ili su preimenovani pod raznim nazivima (bivši Muzej revolucije BiH danas nosi naziv Historijski muzej u Sarajevu). U prikupljanje sredstava uključio se i AVNOJ, pa je njegovo Predsjedništvo 15. siječnja (januara) 1943. godine donijelo Uredbu o zajmu narodnog oslobođenja u iznosu od 500,000.000 dinara-kuna. Oslonom na načelo federalizma, Zajam je raspisan u ime nepostojećih antifašističkih vijeća Hrvatske i Bosne i Hercegovine, označenih sa ZAVH i ZAVBiH budućih federalnih jedinica zajedničke države i rasporedilo ih na Hravtsku (150,000.000) i Bosnu i Hercegovinu (75,000.000), dok se ostatak od 225, 000.000 bio predviđen za ostale buduće federalne jedinice, ali nikad nije bio raspoređen. Izdato je 12.000 obveznica u apoenima od 100, 500, 1 000, 5 000 i 10 000 dinara-kuna, nepozntog broja za svaki od dva ZAVNO-a. Štampane su na kvalitetnom papiru u štamppariji lista Borba, koja se nalazila u selu Drinići kod Bosanskog Petrovca. Obveznice su vlastoručno potpisali svi članovi Predsjedništva, istim redoslijedom:


Obveznica ZNO za Bosnu i Hercegovinu u apoenu od 500 dinara-kuna
Gornji red: Pavle Savić, podpredsjednik, dr Ivan Ribar, predsjednik i Nurija
Pozderac, podpredsjednik
Srednji red (članovi): Ivan Milutinović, Mile Perunčić i dr Sima Milošević
Donji red (članovi): dr Mladen Iveković, Vlada Zečević i Veselin Masleša
Ppotpisivanje je obavljeno u Franjevačkom samostanu Gorica kod Livna i trajalo je punih šest dana.


Pojava naziva Bosna i Hercegovina na jednom vjerodostojnom službnenom dokumentu poslije 1922. godine, kakava je Uredba AVNOJ-a o raspisivanju Zajma narodnog oslobođenja, od posebne je historijskog saznanja. To se posebno odnosi na stav KPJ vezan za načelo federalizacije, jer ga je do Drugog zasjedanja AVNOJ-a zatomila.



Ostali prilozi:
» ALLAHOV POSLANIČE, TVOJ GOVOR JE BOŽANSKA INSPIRACIJA I NADAHNUĆE
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 21. August 2018 01:41
» MAJČINA BEHARLI ŠAMIJA
Šefka Begović-Ličina | 20. August 2018 21:56
» RS PROŠIRUJE I UČVRŠĆUJE DOMINACIJU NAD BIH
Zijad Bećirević | 19. August 2018 20:26
» ISTINA I PRAVDA, JA RESULALLAH, ZA MOJ NAROD I ZA MOJU BOSNU!
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 18. August 2018 12:40
» MILORAD DODIK (NE) MOŽE BITI ČLAN PREDSJEDNIŠTVA BIH
Prof. dr. Jusuf Mulić | 16. August 2018 17:13
» MILORAD DODIK - MEGAFON GENOCIDNOG GENA
Elmedina Muftić | 16. August 2018 14:39
» U OKTOBRU KAZNITI ONE KOJI VRIJEĐAJU INTELIGENCIJU GRAĐANA
Džebrail Bajramović | 15. August 2018 21:16
» BOSNO I HERCEGOVINO, LJUBAVI MOJA
Edward Ferguson, ambasador | 09. August 2018 14:59
» DA LI ĆE BOSNA SAČUVATI IZLAZ NA OTVORENO MORE?
Zijad Bećirević | 09. August 2018 00:03
» PATOLOŠKI LAŽOVI
Esad Krcić | 08. August 2018 20:17
» ČOVIĆ - DODIK, U IME BOGA I GRAĐANA, POVUCITE KANDIDATURE
Mr. Milan Jovičić | 08. August 2018 15:29
» RAZORUŽAVANJE JE PRIPREMA ZA GENOCID
Sead Turulja, prof. | 05. August 2018 13:12
» KRIZA (NE)ČISTE PAMETI
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 05. August 2018 06:26
» IZET NANIĆ, KRAJIŠKO SRCE PUNO BOSNE
Dževad Ponjević | 04. August 2018 13:14
» SMIJU LI VUČIĆ I DODIK ZAPOČETI NOVU „KOSOVSKU BITKU“
Eset Muračević | 03. August 2018 20:45
» ZAVIST, PAKOST, ZLOBA
Sead Zubanović | 02. August 2018 16:38
» OPOREZIVANJE DOZNAKA IZ INOSTRANSTVA
Zijad Bećirević | 02. August 2018 13:50
» DEPRESIJA, TUGA I OČAJ - KOD OMLADINE, KAKO IM POMOĆI
Hfz. Hako Omeragić | 01. August 2018 16:34
» KAKVO NAM JE RAZMIŠLJANJE, TAKVI SU NAM I ŽIVOTI
Ajša Čišija | 31. July 2018 16:24
Ostali prilozi istog autora: