Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

 
Kolumne


U DEJTONU JE MOGLO BOLJE
Procitaj komentar

Autor: Akademik dr. Suad Kurtćehajić
Objavljeno: 21. November 2020. 11:11:18

Daytonska mirovna konferencija (Foto kredit: pastdaily.com)


AKADEMIK DR. SUAD KURTĆEHAJIĆ: Pored grešaka prije i tokom pregovora u Dejtonu godinama nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma nije se uočilo da ne postoji termin konstitutivni narodi osim u pogrešnim prevodima. Termin u izvornom engleskom tekstu je constituent što u prevodu znači sastavni ili dio cjeline, tako da su ovim terminom potpuno izjednačeni pripadnici sva tri ravnopravna naroda. Bošnjaci, Srbi i Hrvati zajedno sa pripadnicima drugih naroda i građanima BiH, čime tih pet elemenata zajedno čini cjelinu.
Povodom 25 godina od Dejtona ukazao sam da smo mogli proći bolje. U tom smislu sam istakao sljedeće činjenice.

Jugoslovenska kriza dovela je prema mišljenju Badinterove komisije broj 1. koje je objavljeno u decembru 1991. godine do disolucije (raspada) Jugoslavije.

Ista ta komisija je mišljenjem br. 4 od 15. januara tražila da se izrazi volja građana na referendumu. Nakon uspješno održanog Referenduma za nezavisnost Bosne i Hercegovine 29. februara i 01. marta 1992. godine i međunarodnog priznanja koje je uslijedilo od strane Evropske zajednice 06. i SAD 07. aprila 1992. godine, velikosrpska politika pokreće agresiju na Bosnu i Hercegovinu nastojeći da se to svijetu predstavi kao građanski rat u namjeri da od Bosne i Hercegovine napravi mrtvorođenče.

Nakon strašnih zločina te politike koje je kulminiralo genocidom u Srebrenici i nekoliko neuspješnih mirovnih planova dolazi do pregovora u Dejtonu. Ovim pregovorima prethodili su dogovori Holbruka sa Predsjednikom RBiH Alijom Izetbegovićem u Ankari oko naziva entiteta sa srpskom većinom. Prvi dan, 04. Septembra, Izetbegović je odbijao prihvatiti naziv Republika Srpska, da bi 05. septembra, prihvatio naziv Republika Srpska uz uslov da se nastave NATO udari na pozicije bosanskih Srba koji su započeli 30. avgusta 1995. godine, dva dana nakon stravičnog zločina na pijaci Markale. Holbruk je odmah prihvatio dogovor sa Izetbegovićem, ali je u svojoj knjizi napisao da bi se NATO udari nastavili i da Predsjednik Izetbegović nije prihvatio naziv Republika Srpska navodeći da on to nije znao. Također je priznao da mu je najveća greška bila što je pritiskao Izetbegovića da prihvati taj naziv.

To jeste bila velika greška. Trebalo je po svaku cijenu insistirati na entitetu A i B ili drugim neutralnim nazivima. Da je tako urađeno danas bi imali potpuno drugačiju Bosnu i Hercegovinu. A pozicija u kojoj se nalazila Mladićeva vojska je već tada dramatično oslabila u odnosu na stanje prije NATO udara.

Druga velika greška je bila da smo morali, u Ženevi 08. septembra i Njujorku 26. septembra 1995. godine, kad su utvrđivani principi pregovora u Dejtonu, insistirati na Prvom principu Londonske konferencije koji je usvojen 28. avgusta 1992. godine i kojeg smo se mi odrekli jer ga nismo nigdje ni spominjali a to je princip da nepriznate ili silom postignute prednosti nemaju konsekvence. Da smo insistirali na ovom principu entitet sa srpskom većinom ne bi mogao obuhvatiti prostore gdje su Bošnjaci bili u većini poput: Zvornika, Višegrada, Foče, Rogatice, Srebrenice, Bratunca, Prijedor i drugih većinski bošnjačkih gradova a i u Brčkom koje je danas distrikt je živjelo najviše Bošnjaka.

Nažalost pravo vam niko neće dati ako ga ne tražite i na njemu ne insistirate. Zbog ovih propusta stvoreni su nepovoljni okviri koji su prethodili pregovorima u Dejtonu.

U Dejtonu je trebalo neprekidno ukazivati dvije stvari. Prva da su bosanski Srbi odbijali omjer 51:49 odnosno 49:48 i Sarajevo distrikt 3% sve dok su vojnom silom držali 65-70% teritorije Bosne. Nakon što je u Dejtonu faktički omjer bio u granicama utvrđenih okvira Kontakt grupe, s tim što je i to moglo biti promijenjeno nakon što je Armija BiH izbila na Manjaču 28. septembra zbog čega je Holbruk morao intervenisati kod Izetbegovića da se zaustavi aktivnosti Armije RBiH prema Banja Luci utvrđeni procenti Kontakt grupe više nisu imali smisla. Oni su bili nagrada za velikosrpsku politiku čije vojne aktivnosti su obilježili strašni zločini koji su kulminirali genocidom u Srebrenici.

A drugo što je propušteno je da se Srebrenica nađe u žiži pregovora u Dejtonu jer nakon strašnih zločina koji su učinjeni u Srebrenici a koji su kasnije 2007. godine presuđeni kao genocid čitav koncept stvaranja Republike Srpske je bio besmislen i predstavljao je nagradu za izvršeni genocid.

Naša delegacija također nije uočila tokom utvrđivanja teksta Ustava BiH konstrukcione greške sadržane u samom Ustavu BiH. Radi se o tome da je prihvatanje prava i sloboda sadržanih u Evropskoj konvenciji za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i u njenim protokolima što je ugrađeno u Ustavu BiH čl 2. st.2 u direktnoj suprotnosti sa ustavnim odredbama o izboru članova Predsjedništva BiH i Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH zbog diskriminacije ovih odredbi prema građanimaBiH koji ne pripadaju bošnjačkom, srpskom ili hrvatskom narodu.



Pored grešaka prije i tokom pregovora u Dejtonu godinama nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma nije se uočilo da ne postoji termin konstitutivni narodi osim u pogrešnim prevodima. Termin u izvornom engleskom tekstu je constituent što u prevodu znači sastavni ili dio cjeline, tako da su ovim terminom potpuno izjednačeni pripadnici sva tri ravnopravna naroda. Bošnjaci, Srbi i Hrvati zajedno sa pripadnicima drugih naroda i građanima BiH, čime tih pet elemenata zajedno čini cjelinu.

Druga greška koju i danas činimo je što ne vršimo ozbiljan pritisak na Visokog predstavnika kao konačnog tumača civilnog dijela Dejtonskog sporazuma i države svjedoke ovog sporazuma da se najjača ustavna odredba za integraciju Bosne i Hercegovine sadržana u čl. 3 st. 5 o dodatnim nadležnostima države Bosne i Hercegovine implementitira u potrebi koja bi Bosni i Hercegovini omogućila punu integraciju. A najvažniji dio te odredbe kaže da će Bosna i Hercegovina preuzeti u nadležnost „sva ona pitanja koja su potrebna da se očuva njen suverenitet, teritorijalni integritet, politička nezavisnost i međunarodni subjektivitet“. A o tome šta potpada pod ovu odredbu odlučuje Visoki predstavnik tumačenjem ove odredbe u primjeni. On može na bazi ove odredbe koja je slovo Dejtona i policiju i obrazovanje i nauku i kulturu i sport i sve ono što on procijeni da je potrebno dati u nadležnost državi Bosni i Hercegovini.

Ne sjećam se kada je ijedan političar u Bosni i Hercegovini pozvao na primjenu ove odredbe, bar ne u vrijeme evo već jedanaestogodišnjeg mandata aktuelnog Visokog predstavnika Inzka.

VRH



Ostali prilozi:
» DAN „BIJELIH TRAKA“ I ZAŠTO SE BOSNA MORA BRANITI ISTINOM
Prof. dr. Husein Muratović | 21. May 2024 15:10
» MOŽE LI REZOLUCIJA POSTATI REVOLUCIJA?!
Sead Zubanović | 21. May 2024 14:42
» IZBJEGNUT PAD HELIKOPTERA
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 20. May 2024 22:11
» VOJNI I RELIGIJSKI TURIZAM
Dr. Sead Alić | 20. May 2024 17:32
» VELIKOSRPSKA RETORIKA I SREBRENICA - ISTINOM PROTIV POLITIČKIH LAŽI
Božidar Proročić, književnik i publicista | 19. May 2024 12:46
» KLJUČ ZA BOSANSKU BRAVU JE U RUKAMA TROJKE
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 19. May 2024 03:26
» ZATIRANJE TRAGOVA
Murat Tahirović | 19. May 2024 03:10
» TREBA ZNATI SLUŠATI
Aziz Hurem | 19. May 2024 02:49
» MAĐARSKI NOŽ U LEĐA NA KOJI DUGO UPOZORAVAM
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 18. May 2024 13:09
» DA – ZA REZOLUCIJU O GENOCIDU U SREBRENICI, BEZ BILO KAKVIH DALJIH RASPRAVA NA OVU TEMU!
Mr. Milan Jovičić, mostarski Sarajlija, Bosanac | 17. May 2024 19:57
» TRI SJEĆANJA NA GRIŽNJU SVAJESTI ČOVJEČANSTVA
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 15. May 2024 16:48
» DR. MERSIM ZILJKIĆ – PUT OD RODNOG PLAVA, PREKO SARAJEVA DO LIDERA DIJASPORE U SAD
Božidar Proročić, književnik i publicista | 15. May 2024 14:44
» DAN BOŠNJAČKE ZASTAVE SIMBOL VAŠE NEPOKOLEBLJIVE SNAGE
Božidar Proročić, književnik i publicista | 11. May 2024 12:33
» PRVO BOŠNJACI PA ONDA SRBI PA HRVATI, PA ...
Sead Zubanović | 08. May 2024 21:01
» PROGON SDA CRNE GORE '90-TIH GODINA PROŠLOG STOLJEĆA
Dr. Harun Hadžić | 06. May 2024 03:00
» KOLIKO BOŠNJACI ZNAJU O SEBI I SVOJOJ ETNOGENEZI?
Mehmed Meša Delić | 06. May 2024 01:56
Ostali prilozi istog autora:
» VI STE OPASAN MANIPULATOR
27. July 2023 18:44
Bosnjackakucabanner.jpg
Optuzujembann.jpg
Feljtonalijaizetbegovic.jpg
fastvee.gif
EnesTopalovic54.jpg
AtentatnaBosnuavdohuseinovic1mart2022ad.jpg
Beharban.jpg
RancSalihSabovic.jpg
DokfilmBosnjaci454.jpg
hrustanbanner20april2020.jpg
BANA34234.jpg
ArmijaBiH.gif
NjegosMilo.jpg
bosanskahistorijabanner.png
zlatni ljiljani.jpg
njegosvirpazar.gif
Istraga-poturica.gif
sehidska_dzamija_plav140x80.gif
hotel_hollywood_ilidza_sarajevo.gif